Рэестр відаў спорту Рэспублікі Беларусь
Адзіная спартыўная класіфікацыя
Аб цэнах на прадукты харчавання пры правядзенні спартыўных мерапрыемстваў
Спорт
Сучасная Беларусь займае годнае месца ў сусветнай спартыўнай супольнасці і па праве лічыцца спартыўнай краінай.
У рэспубліцы прыняты заканадаўчыя акты і забяспечаны ўдзел дзяржавы ў развіцці і фінансаванні фізічнай культуры і спорту, будаўніцтве і ўтрыманні спартыўных збудаванняў, аздараўленчых цэнтраў, спартыўных клубаў, падрыхтоўцы спецыялістаў у галіне фізічнай культуры і спорту, спартсменаў высокага класа.
Здаровы лад жыцця - візітная картка Беларусі
Здароўе людзей, развіццё фізічнай культуры і спорту абвешчана ў Беларусі прыярытэтным напрамкам сацыяльнай палітыкі.
Пытанні арганізацыі фізкультурна-аздараўленчай работы з насельніцтвам і развіццё масавага спорту знаходзяцца ў цэнтры ўвагі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі. Паводле слоў кіраўніка дзяржавы, здаровы лад жыцця стаў візітнай карткай Беларусі.
Штогод у Беларусі для прыхільнікаў здаровага ладу жыцця праводзіцца каля 22 тысяч спартыўных мерапрыемстваў. Традыцыйнымі сталі фізкультурна-спартыўныя спаборніцтвы «Беларуская лыжня», Усебеларускае фізкультурна-спартыўнае свята, прысвечанае Дню Незалежнасці Рэспублікі Беларусь, Усебеларускі лёгкаатлетычны крос на прызы газеты «Советская Белоруссия».
Адроджана сістэма рэспубліканскіх галіновых спартакіяд. У краіне праводзяцца рэспубліканскія спаборніцтвы сярод дзяцей і падлеткаў па футболе "Скураны мяч", гандболе "Імклівы мяч", па біятлоне, лыжных гонках і стральбе з пнеўматычнай зброі "Снежны снайпер", а таксама агульнанацыянальны хакейны турнір на прызы Прэзідэнцкага спартыўнага клуба "Залатая шайба".
Асаблівая ўвага надаецца ўдасканаленню фізічнага выхавання дзяцей і вучнёўскай моладзі. Па ўсёй краіне для іх арганізуюцца падлеткавыя спартыўныя клубы.
У Беларусі працуюць навучальныя цэнтры для падрыхтоўкі прафесійных спартсменаў, у тым ліку Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, вучылішча алімпійскага рэзерву, спецыялізаваныя школы алімпійскага рэзерву, дзіцяча-юнацкія спартыўныя школы. Падрыхтоўку спартыўнага рэзерву ажыццяўляюць 464 арганізацыі фізічнай культуры і спорту, у тым ліку 11 сярэдніх школ – вучылішчаў алімпійскага рэзерву і 453 спецыялізаваных вучэбна-спартыўных установы.
У названых арганізацыях фізічнай культуры і спорту праходзяць спартыўную падрыхтоўку каля 160 тысяч юных спартсменаў.
Спартыўная інфраструктура
У рэспубліцы значна ўмацавана і працягвае развівацца матэрыяльна-тэхнічная база спорту.
У краіне функцыянуе больш за 23 тысячы фізкультурна-спартыўных збудаванняў.
Кожны абласны цэнтр Беларусі мае ўласны Палац спорту, крытую лядовую пляцоўку. Усё больш буйных аб'ектаў будуецца ў рэгіёнах.
За апошнія гады ўведзены ў эксплуатацыю культурна-забаўляльны спартыўны комплекс «Чыжоўка-Арэна», фізкультурна-аздараўленчы комплекс з аквазонай і сацыяльна-абслугоўваючай інфраструктурай (аквапарк «Лебядзіны»), шматфункцыянальны фізкультурна-аздараўленчы комплекс «Мандарын», вучэбна-трэніровачны цэнтр фрыстайла са спартыўна-аздараўленчым комплексам у г. Мінску; фізкультурна-аздараўленчыя комплексы ў г. Беразіно, г. Барысаве, г. Стоўбцы, г. Чэрвень, г. Брэсце, г. Століне, г. п. Краснаполле Магілёўскай вобласці, п.Раўбічы Мінскай вобласці; спартыўны комплекс для гульнявых відаў спорту з лыжаролернай трасай у г. Оршы; стадыёны ў г.Баранавічы, г. Ліда, г. Барысаве і іншыя будынкі.
Для прафесійных спартсменаў і аматараў у Беларусі нямала спартыўных збудаванняў сусветнага класа. Сярод іх: рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па зімовых відах спорту "Раўбічы", рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі "Стайкі", рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі коннага спорту і конегадоўлі ў Ратамцы, вяслярныя каналы ў гарадах Брэсце і Заслаўі, гарналыжны комплекс-курорт "Лагойск», рэспубліканскі гарналыжны цэнтр "Сілічы", шматфункцыянальны спартыўна-відовішчны комплекс "Мінск-Арэна", шматфункцыянальны культурна-спартыўны і забаўляльны комплекс "Чыжоўка-Арэна", палац спорту "Уручча".
На "Мінск-Арэне" і ў спарткомплексе "Чыжоўка-Арэна" праходзілі асноўныя матчы чэмпіянату свету па хакеі-2014, які прымала Рэспубліка Беларусь. Абедзве арэны размешчаны ў Мінску, паблізу ад гасцініц і іншых ключавых аб'ектаў. Рашэнне кангрэса Міжнароднай федэрацыі хакея з шайбай аб правядзенні чэмпіянату свету па хакеі - 2014 у Беларусі з'яўляецца прызнаннем высокага ўзроўню развіцця беларускага хакея, значных поспехаў у стварэнні сучаснай гульнявой базы.
Адным з найбольш дынамічна развіваюцца напрамкаў работы спартыўнай галіны стала прыцягненне і арганізацыя правядзення на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь найбуйнейшых міжнародных спартыўных спаборніцтваў. Толькі за апошні час праведзены такія буйныя спартыўныя мерапрыемствы, як чэмпіянаты свету па хакеі, веласіпедным спорце на трэку, тайландскім боксе, паўэрліфцінгу, чэмпіянаты Еўропы па мастацкай гімнастыцы, самба, боксе, индорхоккею, шахматах і многія іншыя міжнародныя спаборніцтвы.
Чэмпіянат свету па хакеі 2014
У 2014 годзе чэмпіянат свету па хакеі ўпершыню прайшоў у Беларусі.
Такое рашэнне было прынята ў маі 2009 года на штогадовым кангрэсе Міжнароднай федэрацыі хакея з шайбай (ІІХФ). Па выніках галасавання ў падтрымку Рэспублікі Беларусь было аддадзена 75 галасоў са 105 магчымых.
Міжнародная федэрацыя хакея заўсёды звяртала ўвагу на магчымасці Беларусі пры правядзенні прэстыжных спаборніцтваў. Толькі ў 2004 годзе ў Беларусі праходзіла дзве буйныя падзеі - суперфінал Кантынентальнага кубка і Чэмпіянат свету ІІХФ сярод юніёраў. З тых часоў Беларусь неаднаразова прымала хакейныя турніры.
78-ы чэмпіянат свету па хакеі з шайбай адбыўся ў Мінску з 9 па 25 мая 2014 года. У ім прынялі ўдзел 16 нацыянальных каманд. Афіцыйным талісманам чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2014 стаў зубр па імі Волат. На час турніру Беларусь устанавіла бязвізавы парадак уезду ў перыяд з 25 красавіка па 31 мая 2014 года для афіцыйных удзельнікаў чэмпіянату свету па хакеі і замежных турыстаў. Адпаведны ўказ падпісаў Кіраўнік дзяржавы. Падставай для бязвізавага ўезду ў Беларусь для афіцыйных удзельнікаў чэмпіянату з'яўлялася ўключэнне іх у спісы афіцыйнай акрэдытацыйнай сістэмы чэмпіянату Міжнароднай федэрацыі хакея, а для турыстаў - наяўнасць арыгінальнага або электроннага білета на матчы чэмпіянату. 19 мая 2017 г.на штогадовым кангрэсе Міжнароднай федэрацыі хакея ў г. Кёльне (Германія) прынята рашэнне, што чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2021 года адбудзецца ў дзвюх краінах – Беларусі і Латвіі.
У Рызе чэмпіянат свету праходзіў у 2006 годзе.
II Еўрапейскія гульні 2019 года ў Рэспубліцы Беларусь
21 кастрычніка 2016 года па выніках галасавання на 45-м пасяджэнні Генеральнай асамблеі Еўрапейскіх алімпійскіх камітэтаў, якое праходзіла ў Мінску, Беларусь атрымала права правядзення II Еўрапейскіх гульняў у 2019 годзе.
II Еўрапейскія гульні праходзілі з 21 па 30 чэрвеня 2019 года. Больш за 3500 спартсменаў з 50 краін прынялі ўдзел у мультыспартыўным форуме кантынента і па выніках спаборніцтваў разыгралі 200 камплектаў узнагарод у 15 відах спорту (23 дысцыплінах).
Беларускімі спартсменамі на II Еўрапейскіх гульнях заваявана 69 медалёў (24 залатых, 16 сярэбраных і 29 бронзавых).
Па выніках гульняў беларускімі спартсменамі таксама заваявана 2 ліцэнзіі на ўдзел у XXXII летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў г. Токіо (Японія). Кваліфікацыйныя нарматывы выканалі Юрый Шчарбацэвіч у стральбе кулявой і Таццяна Халадовіч у лёгкай атлетыцы (кіданне дзіды).
II Гульні краін СНД
Па выніках II Гульняў краін СНД у агульнакамандным заліку па якасці заваяваных медалёў першае месца заняла Расія з 288 медалямі (у тым ліку 149 залатых, 89 сярэбраных, 50 бронзавых), на другім месцы Рэспубліка Беларусь – 236 медалёў (48-78-110), на трэцім месцы Узбекістан – 106 (28-25-53).
Медалі гульняў заваявалі прадстаўнікі 14 краін, прычым не толькі краін, якія ўваходзяць у СНД, але і прадстаўнікі В'етнама, Егіпта, Ірана, Кубы, Манголіі.
Спартыўныя гульні краін БРІКС
Беларускія спартсмены ў чэрвені 2024 года ўпершыню прынялі ўдзел у міжнародных мультыспартыўных спаборніцтвах "Спартыўныя гульні краін БРІКС", стаўшы адной з самых шматлікіх дэлегацый – больш за 600 удзельнікаў з ліку наймацнейшых спартсменаў нашай краіны. Рэспубліка Беларусь па выніках гульняў заняла другое месца ў агульнакамандным заліку: 247 медалёў – 55 залатых, 85 сярэбраных і 107 бронзавых.
Беларускія спартсмены на Алімпіядах
Беларускія спартсмены ўдзельнічаюць у Алімпійскіх гульнях з 1952 года. Спартыўныя подзвігі трохразовага пераможцы Алімпійскіх гульняў Аляксандра Мядзведзя, чатырохразовых уладальнікаў алімпійскага золата гімнасткі Вольгі Корбут і фехтавальшчыцы Алены Бяловай, пяціразовай алімпійскай чэмпіёнкі Нэлі Кім, шасціразовага алімпійскага чэмпіёна Віталя Шчэрбы і многіх іншых праслаўленых беларускіх спартсменаў залатымі літарамі ўпісаны ў алімпійскую гісторыю.
Самастойнай камандай беларускія спартсмены пачалі выступаць на Гульнях з 1994 года. За мінулыя дзесяцігоддзі Беларусь зарэкамендавала сябе як адна з самых спартыўных краін свету, заваяваўшы на Алімпійскіх гульнях 109 медалёў, з якіх - 22 залатыя, 39 сярэбраных і 48 бронзавых. Алімпійскае золата ў Беларусь прывезлі Кацярына Карстэн (веславанне акадэмічнае, 1996, 2000), Эліна Зверава (лёгкая атлетыка, дыск, 2000), Яніна Карольчик (лёгкая атлетыка, ядро, 2000), Ігар Макараў (дзюдо, 2004), Юлія Несцярэнка (лёгкая атлетыка, 100 м, 2004), Аляксей Абалмасаў, Артур Літвінчук, Вадзім Махнеў і Раман Петрушэнка (веславанне на байдарцы, чацвёрка, 2008), Андрэй Арамнаў (цяжкая атлетыка, 2008), Аляксандр і Андрэй Багдановічы (веславанне на каноэ, двойка, 2008), Аксана Мянькова (лёгкая атлетыка, молат, 2008), Вікторыя Азаранка і Максім Мірны (тэніс, мікст, 2012), Сяргей Мартынаў (стральба кулявая, 2012), Аляксей Грышын (Фрыстайл, 2010), Дар'я Домрачава (біятлон, 2014), Ала Цупер (фрыстайл, 2014), Антон Кушнір (фрыстайл, 2014), Уладзіслаў Ганчароў (скачкі на батуце, 2016), Ганна Гуськова (фрыстайл, 2018), Надзея Скардзіна, Ірына Крыўко, Дынара Алімбекава і Дар'я Домрачава (біятлон, эстафета, 2018), Іван Літвіновіч (скачкі на батуце 2021, 2024).
Асабліва памятна беларусам першае алімпійскае золата, якое заваявала для суверэннай краіны Кацярына Карстэн, золата Аляксея Грышына-першага ў гісторыі беларускага спорту чэмпіёна зімовых Алімпійскіх гульняў, сенсацыйная перамога на стометроўцы бягухі з Брэста Юліі Несцярэнка, перамога Сяргея Мартынава, які ўсталяваў на Алімпіядзе новы сусветны рэкорд.
У 2024 годзе Іван Літвіновіч стаў першым двухразовым алімпійскім чэмпіёнам у гісторыі мужчынскіх скачкоў на батуце і першым пасля Кацярыны Карстэн двухразовым чэмпіёнам гульняў гісторыі суверэннага перыяду нашай краіны. На тых жа Алімпійскіх гульнях Яўген Залаты ўпершыню за ўсю суверэнную гісторыю Беларусі заваяваў алімпійскі медаль у мужчынскім акадэмічным веславанні.
У 2014 годзе зімовыя Алімпійскія Гульні ў Сочы сталі самымі паспяховымі ў гісторыі беларускага спорту. Нашы спартсмены заваявалі 5 залатых медалёў (Дар'я Домрачава - 3, па адной узнагародзе ў Алы Цупер і Антона Кушніра) і адзін бронзавы (Надзея Скардзіна). Трохразовай алімпійскай чэмпіёнцы Дар'і Домрачавай прысвоена званне Героя Беларусі.
На летніх Алімпійскіх гульнях - 2016 у Рыа-дэ-Жанейра беларускія спартсмены заваявалі 9 медалёў: 1 залаты медаль (Уладзіслаў Ганчароў), 4 сярэбраныя медалі (Дар'я Навумава, Вадзім Стральцоў, Марыя Мамашук, Іван Ціхан), 4 бронзавыя (Аляксандра Герасіменя, Ібрагім Саідаў, Джавід Гамзатаў, жаночая нацыянальная каманда па веславанні на байдарках і каноэ - Маргарыта Махнева, Надзея Ляпешка, Вольга Худзенка і Марына Літвінчук).
На XXIII зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 года ў Пхёнчхане Беларусь была прадстаўлена ў шасці відах спорту. У актыве нашых спартсменаў два золата і адно срэбра. Золата заваявалі фрыстайлістка Ганна Гуськова і біятланісткі Надзея Скардзіна, Ірына Крыўко, Дынара Алімбекава і Дар'я Домрачава ў эстафеце, срэбра - у Дар'і Домрачавай у мас-старце.
Беларусь на XXXII летніх Алімпійскіх гульнях, якія прайшлі ў Токіа з 23 ліпеня па 8 жніўня 2021 года, прадставілі 107 спартсменаў у 20 відах спорту. У актыве беларускай каманды-7 узнагарод (1 Золата, 3 срэбра, 3 бронзы). Уладальнікамі медалёў сталі: золата-Літвіновіч Іван (скачкі на батуце); срэбра-Кадымагамедаў Магамедхабіб, Курачкіна Ірына (барацьба вольная) срэбра-Літвінчук Марына, Худзенка Вольга, Папок Надзея, Махнева Маргарыта (веславанне на байдарках і каноэ); бронза-Каладзінская Ванэса (барацьба вольная); бронза-Гарнасько Аліна (гімнастыка мастацкая); бронза-Недасекаў Максім (лёгкая атлетыка).
У 2022 годзе беларускія атлеты на зімовых Алімпійскіх гульнях заваявалі дзве сярэбраныя ўзнагароды. Медалі ў актыве біятланіста Антона Смольскага і прадстаўніцы фрыстайла Ганны Гуськовай.
У XXXIII летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года ў Парыжы прынялі ўдзел 17 беларускіх спартсменаў у 10 відах спорту. У выніку выступлення на Гульнях у Парыжы 11 беларускіх спартсменаў увайшлі ў васьмёрку наймацнейшых і заваявалі 4 медалі (1 залаты, 2 сярэбраныя і 1 бронзавы). Уладальнікамі медалёў сталі: золата-Літвіновіч Іван (скачкі на батуце), срэбра – Бардзілоўская Віялета (скачкі на батуце) і Залаты Яўген (Веславанне акадэмічнае), бронза – Ціханцоў Яўген (Цяжкая Атлетыка). Варта адзначыць прадстаўнікоў скачкоў на батуце, якія заваявалі два алімпійскія медалі, а Іван Літвіновіч стаў першым двухразовым алімпійскім чэмпіёнам у гісторыі гэтага віду спорту. Яўген Залаты ўпершыню за ўсю суверэнную гісторыю Беларусі заваяваў алімпійскі медаль у мужчынскім акадэмічным веславанні. Гонар і павага выклікаюць высокія вынікі беларускіх паралімпійцаў.
На гульнях-2010 у Ванкуверы беларусы заваявалі 9 медалёў – 2 залатыя і 7 бронзавых. На летняй Паралімпіядзе - 2012 у Лондане Беларусь заваявала 10 медалёў (5 залатых, 2 сярэбраныя, 3 бронзавыя) і размясцілася на 25-м месцы выніковага агульнага заліку. На Паралімпійскіх гульнях - 2014 у Сочы заваявана 3 бронзавыя ўзнагароды: Васіль Шапцябой стаў двухразовым бронзавым прызёрам у біятлоне, Ядвіга Скарабагатая заваявала бронзу ў лыжных гонках. На XV летніх Паралімпійскіх гульнях-2016 у Рыа-дэ - Жанейра беларуская зборная заваявала 10 медалёў: 8 залатых (Ігар Бокій - 6, Андрэй Праневіч - 1, Уладзімір Ізотаў-1), 2 бронзавыя (Аляксандр Трыпуць, Ігар Бокій). Беларускія спартсмены на зімовых Паралімпійскіх гульнях-2018 у Пхенчхане заваявалі 12 медалёў: 4 залатыя медалі (Святлана Сахоненко - 3, Юры Голуб - 1), 4 срэбра (Дзмітрый Лобан - 2, Юры Голуб - 2) і 4 бронзы (Лідзія Графеева - 2, Святлана Сахоненко - 1, Юры Голуб - 1).
Нашы паралімпійцы на XVI летніх Паралімпійскіх гульнях-2021 у Токіа заваявалі 7 медалёў: 5 залатых, 1 сярэбраны і 1 бронзавы. Плывец Ігар Бокій паклаў у скарбонку 5 залатых узнагарод, срэбра ў плыўца Ягора Шчалканава, бронза ў кідальніцы дзіды Лізаветы Пятрэнкі. На ХVII Летнія Паралімпійскія гульні 2024 года заваявана 7 медалёў (6 залатых і 1 сярэбраная) – усё ў плаванні, устаноўлены рэкорд свету і паралімпійскі рэкорд. Плывец Ігар Бокій атрымаў пяць перамог у Парыжы. Усяго ў кар'еры Ігара 21 залаты паралімпійскі медаль-па пяць з Лондана-2012, Токіа-2020 і Парыжа-2024, а таксама шэсць па выніках Рыа-2016. Акрамя таго, у яго актыве адно срэбра гульняў і адна бронза. У Рэспубліцы Беларусь культывуецца больш за 130 відаў спорту. У кожнага віду спорту ёсць прыхільнікі, свае слаўныя моманты гісторыі і яркія імёны, каб пералічыць якія спатрэбяцца сотні старонак.
